Dijkman Advies Training Coaching

Coaching & sociale competenties

’n Prima knul voor die baan. Hij zou alleen ’s wat aan z’n sociale vaardigheden moeten doen….


Dat de sociale competenties meestal belangrijker zijn dan welke inhoudelijke kennis, dan welke competenties dan ook, daar is iedereen het wel over eens. Gelukkig maar dat er op scholen tegenwoordig veel aandacht aan lessen in sociale vaardigheden gegeven wordt. Terecht!

DAT stelt daarbij twee vragen:
  1. In hoeverre is de focus van de leerling op één sociale competentie? En in hoeverre heeft de leerling zich Zelf ten doel gesteld vandaag bv te oefenen in ‘eerder uit mezelf hulp vragen’?

    DAT stelt dat we weliswaar veel aandacht besteden aan sociale vaardigheden (SOVA)maar dat de vraag is of het altijd gericht genoeg is. We geven een compliment aan de leerling omdat hij beleefd was. Hij kijkt verrast op. Even later krijgt hij kritiek omdat hij geen initiatief neemt. En hij luistert gelaten…

    Hoe zou het zijn als de leerling zelf gekozen had om vandaag juist die sociale competentie, bv ‘uit jezelf hulp aanbieden’ te oefenen? Hoe zou het zijn als ook de docent wist van dat voornemen van de leerling? En hoe zou de leerling dàn reageren, als hij een compliment krijgt omdat hij zich er uit zichzelf toe zette om zijn medeleerling in die les even te helpen?

     
  2. Hoe is men op uw school bezig met SOVA? Wordt er vooral gepraat over sociale competenties? Of wordt er ook geoefend?

    Soms wordt er in de klas meer gepraat over hoe de leerling zich zou moeten gedragen, dan dat er werkelijk sprake is van reflectie. En blijft er meer gepraat dan dat er daarna werkelijk sprake is van oefenen, van doen. DAT stelt dat leerlingen van slechts praten over bv beter omgaan met kritiek niet competenter worden. Natuurlijk horen ze dat de juf zegt dat ze niet boos mogen worden dan. Pas tijdens een concrete oefening in een rollenspel in hun eigen context, voelen ze die boosheid opkomen, herkennen ze ‘m, en kunnen ze nieuw gedrag oefenen. En daarna inslijpen. Nieuw gedrag leer je niet 1-2-3. 

Aveline Dijkman publiceerde artikelen hierover bv ‘Coaching op sociale competenties’.

Ze schreef materiaal voor docenten en leerlingen voor SOVA. En zij schreef lesmateriaal voor zelfbeeldontwikkeling en loopbaanoriëntatie binnen "Ik & de Ander". Ook het lesmateriaal voor "Seksuele Vorming" staat bol van sociale competenties. Dit zijn uitgaven van ‘PrOmotie’.
 





Gedrag is meer dan ‘je gedragen’
Bij sociale competenties wordt vaak gedacht aan váárdigheden. "Die en die …. zou 's wat meer aan z'n sociale vaardigheden moeten werken", wordt dan gezegd. Het gevaar is dat er dan slechts aan het kunstje 'je gedragen' wordt gewerkt. Gedrag wordt echter bepaald door meer aspecten dan alleen de mate van beheersing van de vaardigheid. Namelijk ook door de hoeveelheid kennis die er over is, de houding (ook wel de motivatie genoemd). En ook door de drie dimensies:
  • normen en waarden
  • beeld van jezelf en van de ander herkennen en erkennen
  • gevoelens van jezelf en van de ander herkennen en erkennen
     
De bewustwording hiervan, de zelfreflectie speelt bij dit alles een belangrijke rol.


Aveline:
"Een voorbeeld. Laatst tijdens een training in het bedrijfsleven, ontdekte een middenmanager in een interactieoefening pas dat hij zich eigenlijk belaagd voelde door een collega. Iets wat hij zich eerder niet zo bewust was. Dat was confronterend voor hem. Ná die ontdekking, na die bewustwording was hij echt gemotiveerd om zélf echt aan zijn eigen vaardigheden te gaan werken. "
 
Als een hoogopgeleide, ervaren middenmanager zich niet vanzelfsprekend bewust is van zijn gevoelens en daaruitvoortvloeiend gedrag….hoe mogen wij dat dan verwachten van een leerling op school?